یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های سود حسابداری و درآمد مشمول مالیات، نحوه پذیرش هزینه‌هاست. هر مبلغی که در حساب هزینه ثبت شده باشد، الزاماً از دید مالیاتی قابل کسر نیست.
ماده ۱۴۷ چه می‌گوید؟
ماده ۱۴۷ هزینه قابل قبول را، در چارچوب قانون، هزینه‌ای می‌داند که در حدود متعارف، متکی به مدارک و منحصراً مربوط به تحصیل درآمد مؤسسه در دوره مالی مربوط باشد و حد نصاب‌های مقرر را رعایت کند.
سه سؤال عملی
برای هر هزینه مهم بپرسید: آیا هزینه واقعاً رخ داده؟ آیا سند قابل اتکا دارد؟ آیا با فعالیت و درآمد شرکت در همان دوره ارتباط دارد؟ اگر پاسخ یکی از اینها مبهم است، پرونده هزینه نیاز به تکمیل دارد.
ماده ۱۴۸ چه نقشی دارد؟
ماده ۱۴۸ مصادیق و گروه‌های متعددی از هزینه‌ها را مشخص می‌کند. برای هر حساب باید هم شرایط عمومی ماده ۱۴۷ و هم حکم خاص مرتبط را بررسی کرد.
اشتباهات رایج
ثبت هزینه شخصی شرکا به نام شرکت، سند ناقص، هزینه مربوط به دوره دیگر، پرداختی بدون ارتباط روشن با کسب‌وکار و نبود قرارداد یا صورتحساب معتبر از نمونه‌های پرتکرارند.
آیا پرداخت بانکی به تنهایی کافی است؟
گردش بانکی نشان می‌دهد پول جابه‌جا شده، اما همیشه ماهیت و دلیل هزینه را ثابت نمی‌کند. قرارداد، صورتحساب، رسید تحویل کالا یا خدمت و ثبت حسابداری منظم می‌تواند زنجیره مستندات را کامل کند.
چرا این موضوع روی مالیات اثر دارد؟
هزینه‌ای که از نظر مالیاتی رد شود می‌تواند درآمد مشمول مالیات را افزایش دهد؛ بنابراین کنترل کیفیت اسناد قبل از بستن حساب‌ها اهمیت زیادی دارد.
جمع‌بندی
معیار خوب این است که برای هر هزینه مهم بتوانید پاسخ دهید «برای چه فعالیتی، در چه دوره‌ای، به چه شخصی و بر اساس کدام سند پرداخت شده است؟».